Beleid en regelgeving

Beleid en regelgeving hebben grote invloed op de dagelijkse praktijk. Firevaned vertegenwoordigt de belangen van de branche en brengt praktijkervaringen onder de aandacht bij beleidsmakers.

Hulpmiddelenleveranciers zijn dagelijks actief op gebied van passende advisering, innovatieve oplossingen, onderhoud & service, hergebruik & circulariteit en het monitoren van uitkomsten van de geleverde hulpmiddelenzorg. In Firevaned verband dragen ze bij aan werkbare regels en toekomstgericht beleid voor hulpmiddelenzorg.

Relevante wet- en regelgeving hulpmiddelenzorg

Naast de wet- en regelgeving waar alle bedrijven in Nederland mee te maken hebben, zijn er specifieke wettelijke domeinen die relevant zijn voor leden van Firevaned. Met name op gebied van verstrekking maar ook op gebied van kwaliteit en veiligheid van hulpmiddelen. Dit zijn onder andere:

  • Wet Maatschappelijke Ondersteuning
  • Zorgverzekeringswet
  • Wet Langdurige Zorg
  • Wet Werk en Inkomen
  • Wet medische hulpmiddelen vanuit de Medical Device Regulation

Hieronder leest u waar Firevaned zich in het kader van beleid en regelgeving rondom verstrekking van hulpmiddelen mee bezig houdt. Meer informatie over waar Firevaned zich mee bezig houdt inzake beleid en regelgeving ten behoeve van kwaliteit en veiligheid van hulpmiddelen vindt u hier.

Belangrijke onderwerpen inzake beleid en regelgeving op gebied van verstrekking

Om inzichtelijk te maken hoe gemeenten WMO-taken kunnen aanbesteden en samenwerken met leveranciers heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in samenspraak met Ieder(in) en Firevaned de Handreiking Inkoop Hulpmiddelen opgesteld. In 2022 is deze in samenwerking met ook Per Saldo en het Ketenbureau i-Sociaal Domein geactualiseerd. Inmiddels maken veel gemeenten hier gebruik van bij het aanbesteden van de levering van hulpmiddelen in het kader van de WMO.

Firevaned is actief betrokken bij de Verbeteragenda Hulpmiddelen. Dit is een initiatief van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Ministerie van VWS en diverse partners om de levering, kwaliteit en toegang tot Wmo-hulpmiddelen (zoals rolstoelen) te verbeteren. Het doel is snellere procedures en maatwerk, met name voor mensen met complexe zorgbehoeften.

Kernpunten van de Verbeteragenda Hulpmiddelen:

  • Convenant Maatwerkprocedure: Zorgt dat mensen met complexe situaties sneller een passend hulpmiddel krijgen.
  • Convenant Meeverhuizen: Regelt dat hulpmiddelen makkelijker meeverhuizen bij een verhuizing naar een andere gemeente.
  • Landelijk Normenkader: Biedt duidelijke richtlijnen voor de gemeente en leveranciers om de dienstverlening te verbeteren.
  • Betere Samenwerking: Versterkt de samenwerking tussen gemeenten, zorgkantoren en leveranciers.

De documenten zijn te downloaden op de website van de Vereniging Nederlandse gemeenten (VNG) op de pagina VNG project Verbeteragenda Hulpmiddelen. In 2026 heeft ca. 1/3 van de gemeenten de convenanten die voortvloeien uit de verbeteragenda ondertekend.

Vanuit het Landelijk Normenkader Hulpmiddelen is afgesproken dat het functioneel advies van de ergotherapeut of het revalidatieteam in beginsel leidend is en door de gemeente en leveranciers overgenomen wordt. Vooral voor complexe situaties zorgt dit voor versimpeling van het proces, minder discussie en een snellere afhandeling.

Firevaned zet zich met alle partijen in de keten in om de samenwerking tussen alle partijen te versterken en maakt hierbij als basis gebruik van de functioneringsgerichte aanspraak. Bij het tot stand komen van een functioneel gericht advies (FGA) of een functioneel gerichte indicatie (FGI), wordt gebruik gemaakt van de uitgangspunten van de Basisrichtlijn Hulpmiddelenzorg.

Deze richtlijn gaat uit van 7 stappen die de aanvrager doorloopt, vanaf het moment dat er een hulpvraag ontstaat tot aan de evaluatie van een ingezet hulpmiddel. Door deze 7 stappen als uitgangspunt te nemen, blijft het perspectief van de aanvrager centraal staan in het proces van een hulpmiddelenaanvraag. Per stap zijn er, afhankelijk van de complexiteit, verschillende professionals betrokken die een deel van de gegevens van de aanvrager verzamelen en duiden. In de Basisrichtlijn wordt de ICF (Internationale Classificatie van Functioneren, Beperkingen en Gezondheid, een classificatiesysteem van de WHO) gebruikt als methode om het functioneren van de aanvrager in kaart te brengen.

Vervolgens wordt er door functioneringsgericht indiceren vastgesteld welke functionele eisen er te stellen zijn aan de oplossing. Het gebruik van de ICF garandeert een holistische blik op de hulpvraag, omdat naast fysieke stoornissen en beperkingen ook persoonlijke en externe factoren worden
meegenomen.

Het functioneel pakket van eisen kan verder in het proces gebruikt worden om producteigenschappen te formuleren waaraan een hulpmiddel dient te voldoen. De hulpmiddelenleverancier speelt vervolgens een belangrijke rol bij de vertaling naar het best passende merk en type hulpmiddel.

In de gebruiksfase en tijdens de evaluatie kan de ICF-inventarisatie gebruikt worden om te evalueren, en bij veranderingen het hulpmiddel aan te passen of te vervangen. Het functioneel advies heeft dus een duidelijke plaats en rol in het aanvraagproces van een hulpmiddel. De onderliggende taal en methode, die van de ICF, is ondersteunend in elke stap van het proces.

Momenteel doet de Academische Werkplaats Hulpmiddelenzorg van de Zuyd Hogeschool onderzoek naar implementatie van het functioneel advies. Zij onderzoeken in een pilot de bevorderende en belemmerende factoren van het functioneel advies en de inhoud van het format. Door het format te laten aansluiten op de praktijk, wordt het voor elke ergotherapeut toepasbaar en laagdrempelig te gebruiken.

Voor de uitleg van dit onderwerp is gebruik gemaakt van het artikel in Ergotherapie Nederland van mede auteur Leonie Snijders, ergotherapeut en onderzoeker op het gebied van complexe hulpmiddelenzorg. Zij vertegenwoordigt Firevaned binnen de verbeteragenda hulpmiddelenzorg, specifiek op het convenant Maatwerk en het format functioneel advies.

Het delen van hulpmiddelen is in opkomst. Steeds meer gemeenten overwegen om mobiliteitshulpmiddelen niet meer als individuele voorziening in te zetten, maar het gebruik ervan onder haar burgers te gaan delen. Daarbij hebben diverse gemeenten ervaring opgedaan in de vorm van een pilot of hebben het meegenomen in het inkooptraject en zijn andere gemeenten informatie aan het verzamelen.

Bij het delen van hulpmiddelen zijn diverse omstandigheden en randvoorwaarden van belang om het tot een succes te maken. Om inzicht te geven hierin werkt branchevereniging Firevaned momenteel aan een korte handreiking. Deze handreiking omschrijft een stappenplan, waarin per stap aandachtsgebieden zijn uitgewerkt die uiteindelijk leiden tot complete en betrouwbare inzet van deelhulpmiddelen.

Kennis delen

Bent u ook professioneel actief in deze sector en wilt u kennis delen of samenwerken op één of meerdere van deze onderwerpen? Wij komen dan graag met u hierover in gesprek.