Onderzoek TNO en LOCOmotion – Inzet van hulpmiddelen belangrijk bij verlagen fysieke belasting thuiszorg

De zorgzwaarte in de thuissituatie neemt toe, wat zich uit in een toename van klachten en uitval van zorgpersoneel door fysieke belasting. Reden voor TNO en LOCOmotion om te onderzoeken hoe specifieke hulpmiddelen zorgmedewerkers kunnen

Publicatiedatum: 29 oktober 2026

De zorgzwaarte in de thuissituatie neemt toe, wat zich uit in een toename van klachten en uitval van zorgpersoneel door fysieke belasting. Reden voor TNO en LOCOmotion om te onderzoeken hoe specifieke hulpmiddelen zorgmedewerkers kunnen ontlasten en in hoeverre deze hulpmiddelen ook juist worden ingezet, zoals de praktijkrichtlijnen fysieke belasting dat voorschrijven.

Het onderzoek richtte zich specifiek op het aan- en uittrekken van steunkousen met en zonder steunkousenhulpmiddel; transfers binnen het bed met en zonder tilhulpmiddelen en glijzeilen; zittend douchen en wassen met en zonder hoog-laag douchestoelen.

Steunkoushulpmiddelen
Het aan- en uittrekken van steunkoushulpmiddelen komt vaak voor. Bij 87% van de cliënten wordt daartoe succesvol een hulpmiddel ingezet, waardoor de zorgmedewerker fysiek aanzienlijk minder wordt belast. Een steunkoushulpmiddel is breed beschikbaar en binnen zorgorganisaties wordt veel aandacht besteedt aan voorlichting en training van zorgmedewerkers.

Tilhulpmiddelen en glijzeilen
Een transfer binnen of buiten het bed komt relatief weinig voor. Bij het gebruik van tilhulpmiddelen en glijzeilen is de naleving 36%. Knelpunten zijn interpretatie over wanneer een tilhulpmiddel of glijzeil nodig is; onvoldoende scholing en training; weerstand van cliënten; versleten of ontbrekende hulpmiddelen; ruimtegebrek of obstakels om met het tilhulpmiddel te manoeuvreren.

Hoog-laag douchestoelen
Het zittend douchen, wassen en verzorgen van cliënten komt vaak voor, maar slechts bij 3% van de cliënten wordt (conform de praktijkrichtlijnen fysieke belasting) een hoog-laag douchestoel ingezet. Er wordt dus vrijwel uitsluitend niet veilig gewerkt bij het zittend douchen. Een belangrijke reden dat een hoog-laag douchestoel niet aanwezig is op locatie, is dat bij het beoordelen of indiceren of er een hoog-laag douchestoel voor een cliënt moet komen, de fysieke belasting van de thuiszorgmedewerker onvoldoende wordt meegenomen.

Betere beschikbaarheid van de juiste hulpmiddelen en goede voorlichting en training van zorgmedewerkers over hoe deze het beste ingezet kunnen worden, kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het verlagen van de fysieke belasting van zorgverleners.

Meer lezen kijk op de website van Goed Gebruik of download het complete rapport HIER.